Są takie historie, w których przeszłość nie jest tylko wspomnieniem. Wraca, miesza szyki, domaga się odpowiedzi i przypomina, że nie wszystko da się zostawić za sobą. Właśnie na tym napięciu zbudowany jest „Afryt” Aldony Reich, trzeci i finałowy tom cyklu o komisarzu Witoldzie Daraszu.

Darasz ma za sobą trudne doświadczenia i wydaje mu się, że wreszcie może złapać trochę oddechu. Stabilne życie, rutynowa eskorta świadka koronnego, zwykły dzień w pracy. Tyle że spokój kończy się natychmiast, gdy konwój zostaje zaatakowany, a kolejne osoby związane ze śledztwem zaczynają ginąć. Od tej chwili pytanie brzmi już nie tylko: kto zabija? Równie ważne staje się: kto zdradza policję od środka?

Afryt, czyli duch, który wraca

Tytuł nie jest przypadkowy. Afryt w arabskich wierzeniach ludowych oznacza złego ducha, upiora. W książce ten motyw staje się metaforą kogoś, kto miał już zniknąć z życia Darasza, a jednak niespodziewanie znowu staje na jego drodze i domaga się spłaty starego długu. Tym kimś jest Filip Surma, człowiek, który oficjalnie został uznany za zmarłego. I właśnie jego obecność przesuwa ciężar historii z klasycznego policyjnego śledztwa w stronę osobistego rozrachunku. Bo kiedy przeszłość zaczyna zagrażać nie tylko reputacji, ale również najbliższym, granica między zawodowym obowiązkiem a prywatną zemstą robi się coraz mniej wyraźna.

Mroczny klimat i tempo, które nie pozwala na oddech

Aldona Reich po raz kolejny udowadnia, że świetnie czuje się w budowaniu gęstej, niepokojącej atmosfery. W „Afrycie” nie znajdziecie zbędnych zapychaczy ani przeciągniętych opisów. Autorka stawia na cięte dialogi, niemal filmowe kadry i tempo, które od pierwszych stron narzuca konkretny rytm. Najmocniej uderza jednak poczucie ciągłego osaczenia. Niebezpieczeństwo nie czai się tu w przypadkowych zaułkach, ale uderza prosto w zaufane policyjne struktury i życie osobiste głównego bohatera. Reich znakomicie podkręca atmosferę niepewności: krąg ludzi, którym komisarz może zaufać, kurczy się dosłownie z rozdziału na rozdział, a granica między policyjną rutyną a walką o przetrwanie zaciera się w błyskawicznym tempie.

Droga do finału: jak Witold Darasz doszedł do tego miejsca?

Choć „Afryt” broni się samą dynamiką akcji, to prawdziwy ładunek emocjonalny zyskuje dopiero wtedy, gdy znamy wcześniejsze losy komisarza. Ta trylogia to nie zbiór przypadkowych śledztw, ale przemyślana droga bohatera, który z każdą kolejną sprawą płacił coraz wyższą cenę za swoje wybory:

• „Erem” (tom 1) zdecydowanie znacznie bardziej duszna, psychologiczna odsłona, w której sprawy zawodowe zaczęły niebezpiecznie mieszać się z demonami przeszłości, a stawka zaczęła gwałtownie rosnąć.
• „Polifem” (tom 2) to mocne otwarcie serii, które wrzuciło komisarza w brutalną rzeczywistość skomplikowanego śledztwa i po raz pierwszy mocno nadszarpnęło jego moralny kompas.
• „Afryt” (tom 3), a tu już mamy kulminację i domknięcie wątków, w którym wszystkie niedokończone rachunki z poprzednich tomów spotykają się w jednym punkcie.

Finał, który nie zwalnia

„Afryt” nie daje czytelnikowi wiele czasu na spokojne wejście w historię. Atak na konwój, zagrożenie wobec świadka koronnego, pytania o lojalność ludzi z najbliższego otoczenia Darasza i powrót Filipa Surmy szybko ustawiają stawkę bardzo wysoko. To działa szczególnie dobrze dlatego, że mamy do czynienia z finałem trylogii. Kryminalna intryga nie funkcjonuje tu w oderwaniu od tego, co wydarzyło się wcześniej. Przeszłość Darasza wraca w bardzo konkretny sposób, a jego zawodowe decyzje coraz mocniej splatają się z tym, co osobiste. 

Między sprawiedliwością a zemstą

Najciekawszy wydaje się właśnie ten moment, w którym śledztwo przestaje być tylko sprawą zawodową. Darasz staje przed przeciwnikiem, którego nie może traktować jak kolejnego anonimowego przestępcy. Łączy ich przeszłość, dług i relacja oparta jednocześnie na wrogości oraz specyficznym, wzajemnym szacunku. To daje historii coś więcej niż sam pościg za sprawcą. Pojawia się pytanie, jak daleko można się posunąć, kiedy stawką jest bezpieczeństwo najbliższych — i czy sprawiedliwość nadal pozostaje sprawiedliwością, kiedy zaczyna mieszać się z osobistym rachunkiem.

3 powody, dla których warto sięgnąć po „Afryta”

1. Pojedynek, w którym nikt nie gra czysto – relacja Darasza i powracającego Surmy to znacznie więcej niż standardowy schemat „policjant ściga przestępcę”. To skomplikowana gra psychologiczna, w której przeszłość, dawne zobowiązania i wzajemny szacunek mieszają się z chęcią odwetu.

2. Bohaterowie z krwi i kości – autorka nie tworzy kryształowych postaci. Każdy ma tu swoje pęknięcia, słabości i niejednoznaczne motywacje, dzięki czemu historia zyskuje autentyczność i nie osuwa się w banał.

3. Finał bez dróg na skróty – jeśli macie dość serii, które w ostatnich tomach pozostawiają czytelnika z niedopowiedzeniami lub rozczarowującym finałem, „Afryt” daje pełną, przemyślaną i bezkompromisową kropkę nad „i”.

KLUB KSIĄŻKI MINT

„Afryt” Aldona Reich

KATEGORIA: kryminał / thriller
tom 3 cyklu o Witoldzie Daraszu

DLA KOGO? Jeśli lubicie kryminały, w których śledztwo idzie ramię w ramię z osobistą historią bohatera, a akcja szybko nabiera tempa, „Afryt” może być mocnym domknięciem całej serii. Warto jednak zacząć od początku serii. Bo tutaj przeszłość naprawdę ma znaczenie. A tytułowy Afryt przypomina, że przed dawnymi błędami nie ma prostej ucieczki.

FAQ

Czy „Afryt” to ostatni tom serii o Daraszu?
Tak. „Afryt” jest trzecim i finałowym tomem cyklu Aldony Reich o komisarzu Witoldzie Daraszu.

Czy trzeba znać „Polifema” i „Erem”, żeby przeczytać „Afryt”?
Najlepiej czytać serię po kolei, ponieważ „Afryt” kontynuuje wątki osobiste i zawodowe bohatera oraz wraca do wydarzeń z jego przeszłości.

O czym jest „Afryt”?
To mroczny finał serii, w którym śledztwo coraz mocniej splata się z przeszłością Darasza, a granica między zawodowym obowiązkiem, lojalnością i osobistym rozrachunkiem zaczyna się zacierać.

Co oznacza słowo „afryt”?
Afryt, nazywany też ifrytem lub efrytem, to w arabskich wierzeniach ludowych zły duch lub upiór. W powieści motyw ten łączy się z powrotem postaci uznanej za zmarłą.

Dla kogo jest „Afryt”?
Dla czytelników lubiących dynamiczne thrillery, policyjne śledztwa, mroczne intrygi i historie, w których przeszłość bohatera ma bezpośredni wpływ na teraźniejszość.

„Afryt” Aldony Reich – w skrócie

„Afryt” to trzeci i finałowy tom serii o komisarzu Witoldzie Daraszu. Akcja zaczyna się od ataku na policyjny konwój i szybko prowadzi do śledztwa dotyczącego zdrady wewnątrz policji, śmierci kolejnych świadków oraz powrotu Filipa Surmy – człowieka, który oficjalnie nie żyje. Książka najlepiej wybrzmiewa po wcześniejszych tomach „Polifem” i „Erem”.

Artykuł powstał przy współpracy z wydawnictwem Labreto